κύκλος συναντήσεων
από 7 Φεβρουαρίου έως 21 Μαρτίου 2026
με Θέμα:
"Επτά έργα τέχνης ζητούν ανάλυση"
Ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Διατίθεται πλέον On Demand.
Τα σεμινάρια Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης επιχειρούν μια βαθιά τομή στον τρόπο που βλέπουμε και βιώνουμε την τέχνη.
Τι είναι ο καλλιτέχνης αν όχι ένας δημιουργός
που μετουσιώνει την εμπειρία σε εικόνα,
που δίνει μορφή σε ό,τι πριν δεν είχε
που καθιστά ορατό το αόρατο;
Τι είναι εκείνη η ζωντανή επιθυμητική δύναμη που τον ωθεί να δημιουργεί;
Και ποιες είναι οι επιθυμίες, που ωθούν καθημερινά τις δικές μας πράξεις;
Σε αυτόν τον κύκλο συναντήσεων αναρωτιόμαστε αν— και πότε — λειτουργούμε ως επιθυμητικές μηχανές: Πότε αρχίζουν οι επιθυμίες μας και πότε ικανοποιούνται;
πότε δημιουργούμε και πότε απλώς επαναλαμβάνουμε. Επιθυμούμε εικόνες, ιδέες ή πράγματα;
Τα θέλουμε, τα αρπάζουμε, τα νοσταλγούμε — και πότε, επιτέλους, χορταίνουμε;
Στο τέλος της διαδρομής, θα βρεθούμε απέναντι στην πιο σύγχρονη πρόκληση:
οι αλγόριθμοι που παράγουν εικόνες επιθυμούν άραγε να δημιουργήσουν
ή απλώς αναπαράγουν ένα κολλάζ ψευδαισθήσεων;
Και, τελικά, μπορεί να υπάρξει τέχνη χωρίς ένα εγώ που θέλει;
Αφήνοντας στην άκρη την παραδοσιακή ιστορία της τέχνης, εξετάζουμε επτά εμβληματικά έργα όχι ως παραδείγματα, αλλά ως μηχανισμούς παραγωγής νοήματος και αισθητικής εμπειρίας.
Ακολουθούμε το νήμα του «Αυτό» (id / Es, όπως το όρισε ο Φρόυντ) — εκείνης της αρχέγονης δύναμης που, όπως γράφουν ο Ντελέζ και ο Γκουατταρί, λειτουργεί παντού, αναπνέει, παράγει και καταστρέφει· εκείνης της δύναμης που επιθυμεί το α-τικείμενο, το objet petit a, όπως το όρισε ο Λακάν.
Από το μάρμαρο που ο γλύπτης το κάνει να «αισθάνεται»
έως τον αλγόριθμο που, χωρίς να αισθάνεται, συνθέτει,
η τέχνη παραμένει το πεδίο όπου η επιθυμία μετασχηματίζεται, συνειδητοποιείται, κοιτάζεται.
Το βλέμμα μας ξεκινά από το έργο τέχνης και επιστρέφει σε εμάς τους ίδιους:
αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε για τις δικές μας επιθυμίες —
πότε είναι γνήσιες και πότε λειτουργούν μηχανικά.
Τα έργα τέχνης δεν μας ζητούν μόνο να τα κατανοήσουμε,
αλλά να σταθούμε απέναντί τους και να παρατηρήσουμε τι έχουν να μας πουν για τον εαυτό μας.
Οι 7 Σταθμοί της Επιθυμίας:
1.
Gian Lorenzo Bernini:
Η αρπαγή της επιθυμίας.
2.
Marcel Duchamp:
Η μηχανική του ανεκπλήρωτου.
3.
George Grosz:
Επιθυμία επιβίωσης ή επιθυμία καταστροφής.
4.
Andy Warhol:
Η επανάληψη και το εμπόριο της επιθυμίας.
5.
Pipilotti Rist:
Η επιθυμία σε γκρο πλαν: το γνώριμο ως ανοίκειο
6.
Chris Burden:
Όταν η επιθυμία φτάνει το σώμα στα όριά του.
7.
AI Art:
Όταν η μηχανή δημιουργεί εικόνες: έχει επιθυμίες ο αλγόριθμος;
Απόκτησε τον Ολοκληρωμένο Κύκλο On Demand
7 Βίντεο-Μαθήματα
7 Ψηφιακά Φυλλάδια και Ερωτηματολόγια
Οδηγός Μελέτης (PDF)
Τιμή Πρόσβασης 45€
Κύκλος επτά συναντήσεων
από 18 Οκτωβρίου έως 29 Νοεμβρίου 2025
με Θέμα:
"Επτά θέματα ζητούν ανάλυση"
Ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Διατίθεται πλέον On Demand.
Πρόγραμμα:
Παροδικό – Αιώνιο: ανάμεσα στο εφήμερο και το άχρονο,
ο καιρός όπου πραγματώνεται το έργο τέχνης.
Ζωή – Θάνατος: οι μεγάλες αντιθέσεις που διαπερνούν τον άνθρωπο
και τον ωθούν άλλοτε προς τη λογική,
άλλοτε προς το παράλογο, τόσο στην τέχνη όσο και στη ζωή.
Τάξη – Έκσταση: η λογική και η πειθαρχία απέναντι στο πάθος
και τη μέθη της υπέρβασης.
Σκοπός του κύκλου των συναντήσεών μας είναι
να αλλάξει ο τρόπος που κοιτάζουμε τα έργα της τέχνης.
Σε αυτούς τους παράξενους καιρούς θα ζωντανέψουμε τα έργα τέχνης διαβάζοντάς τα μορφολογικά, κοινωνιολογικά, ερμηνευτικά, φιλοσοφικά.
Γιατί οι πίνακες ζωγραφικής και τα γλυπτά συνδέονται με την Ποίηση, την Φιλοσοφία, την Μουσική, την Φωτογραφία, τον Κινηματογράφο.
Είναι ώρα να συνδεθούμε με την πρωτογενή σκέψη, την δική μας κριτική ματιά,
την δική μας αντίληψη για τα πράγματα,
έξω από την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις γρήγορες απαντήσεις,
έξω από τα στιγμιαία βίντεο που κατακλύζουν τα κινητά μας και καταβροχθίζουν το χρόνο μας.
Από την περαστική ματιά θα εντρυφήσουμε στην διεισδυτική παρατήρηση.
Απόκτησε τον Ολοκληρωμένο Κύκλο On Demand
7 Βίντεο-Μαθήματα
7 Ψηφιακά Φυλλάδια και Ερωτηματολόγια
Οδηγός Μελέτης (PDF)
Τιμή Πρόσβασης 45€
Κύκλος επτά συναντήσεων
22 Φεβρουαρίου έως 5 Απριλίου 2025
κάθε Σάββατο
από τις 4μ.μ. έως τις 6μ.μ.
με Θέμα:
"Τέχνη και Φιλοσοφία"
Ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Διατίθεται πλέον On Demand.
Πρόγραμμα:
1. Ο Πλάτων και η Τέχνη ως Μίμηση.
Το Ωραίο, το Ηθικό και το ΄Ασχημο
2. Ο Σαρτρ και η Τέχνη.
Η ΄Εκφραση της Υπαρξιακής αναζήτησης
3. Ο Χάιντεγγερ και το ΄Εργο Τέχνης.
Η Τέχνη ως ξάνοιγμα στην αλήθεια των πραγμάτων.
4. Ο Ντεριντά και η Αποδόμηση στην Τέχνη.
Η ρευστότητα του Νοήματος.
5. Ζ.Ντελέζ και Φ.Γκαταρί.
Τέχνη και Κοινωνία χωρίς Κέντρο.
6. Ο Ρόλαντ Μπάρτ και η αμφισβήτηση της εξουσίας του Καλλιτέχνη.
Ο Καλλιτέχνης ως ΄Εργο Τέχνης.
7. Η ανάδειξη της εξουσίας του Θεατή.
Το μοναχικό "ΓΙΟΥΠΙ ΝΤΟΥ" ως πένθιμο εμβατήριο του Καλλιτέχνη.
Απόκτησε τον Ολοκληρωμένο Κύκλο On Demand
7 Βίντεο-Μαθήματα
7 Ψηφιακά Φυλλάδια και Ερωτηματολόγια
Οδηγός Μελέτης (PDF)
Τιμή Πρόσβασης 45€
Κύκλος επτά συναντήσεων
19 Οκτωβρίου έως 30 Νοεμβρίου 2024
με Θέμα:
" Φορμαλισμός και Εικονολογία.
Δύο τρόποι "ανάγνωσης" των έργων της τέχνης"
Κύκλος επτά συναντήσεων
Μάρτιος-Απρίλιος 2023
με Θέμα:
"Πίσω από τις Εικόνες.
Η Τέχνη της Αντίληψης και της Αποκωδικοποίησης"
στο Αγγέλων Βήμα
Σατωβριάνδου 36
Είσοδος δωρεάν.
Κάθε Πέμπτη 6 - 7.30μ.μ.
Κύκλος επτά συναντήσεων
9 Nοεμβρίου-21 Δεκεμβρίου 2023
με Θέμα:
"Πώς βλέπουμε τα έργα τέχνης;
Η Εξωτερική και η Εσωτερική όραση/Ο έξω και ο μέσα Χώρος"
στο Αγγέλων Βήμα
Σατωβριάνδου 36
Είσοδος δωρεάν.
Κάθε Πέμπτη 6 - 7.30μ.μ.
Κύκλος επτά συναντήσεων
με την Όλγα Ζιρώ
3 Μαρτίου – 14 Απριλίου 2022
ΕΙΣΟΔΟΣ ΔΩΡΕΑΝ
με Θέμα:
"Η Τέχνη δημιουργεί την πραγματικότητα"
Σε κάθε συνάντηση,
ξεκινάμε από τον πυρήνα του αρχαιοελληνικού μύθου
για να ιχνηλατήσουμε
πώς τα θεμελιώδη στοιχεία της πραγματικότητας
μεταμορφώθηκαν σε εικόνα,
από την αρχαιότητα έως τις πιο πρωτοποριακές αναζητήσεις των ημερών μας.
Ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Διατίθεται πλέον On Demand.
Πρόγραμμα
1. Γη: Από τη Γαία και τη Δήμητρα στην υλικότητα των ΄Εργων Τέχνης.
2. Φωτιά: Από τον ΄Ηφαιστο στους καμμένους καμβάδες της σύγχρονης Τέχνης.
3. Νερό: Από τον Ωκεανό στη ρευστότητα του σήμερα.
4. Αέρας: Από τον Αίολο και τους ανέμους στην απεικόνιση του άυλου της σύγχρονης τέχνης.
5. Φως και Σκιά: Από το "κορίτσι από την Κόρινθο" και τη σπηλιά του Πλάτωνα
στο δραματικό Chiaroscuro και το νέον.
6. Θόρυβος και Σιωπή: Από τις Σειρήνες στους θορύβους του Φουτουρισμού και την συναισθησία του Καντίνσκυ.
7. Χρόνος: Ο Κρόνος, ο Χρόνος και ο Καιρός. Ποιά είναι η "στιγμή" της τέχνης;
Απόκτησε τον Ολοκληρωμένο Κύκλο On Demand
7 Βίντεο-Μαθήματα
7 Ψηφιακά Φυλλάδια και Ερωτηματολόγια
Οδηγός Μελέτης (PDF)
Τιμή Πρόσβασης 45€
Τέσσερις συναντήσεις από την πλατφόρμα του zoom.
Κάθε Σάββατο 7-9 μ.μ.
από 22 Ιανουαρίου έως 12 Φεβρουαρίου 2022
με Θέμα:
"Τέχνη και Ψυχανάλυση.
Ερως και Θάνατος."
Γιατί η Τέχνη και η Ψυχανάλυση; Γιατί ο ψυχαναλυτικός ένας από τους πολλούς τρόπους που έχουμε στη διάθεσή μας για να «διαβάσουμε» τα έργα της τέχνης (φορμαλιστικός, σημειολογικός, κοινωνιολογικός, φεμινιστικός, βιογραφικός κ.ά.).
Η ψυχαναλυτική προσέγγιση μπορεί να εμβαθύνει είτε στο προφίλ του καλλιτέχνη είτε στο προφίλ του «ήρωα» του έργου τέχνης είτε στο προφίλ του φιλότεχνου-θεατή του έργου τέχνης.
Εμείς θα αρχίσουμε από τον καλλιτέχνη.
Για όποιον έχει διαβάσει το Χρονικό της Τέχνης, ξέρει την αφοριστική φράση
με την οποία ο Ε. Gombrich ανοίγει το βιβλίο του:
«Στην πραγματικότητα η τέχνη δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνον οι καλλιτέχνες».
Από τον Πλάτωνα ως τον Φρόυντ, φιλόσοφοι, θεωρητικοί και ψυχαναλυτές
ενδιαφέρθηκαν για την προσωπικότητα του καλλιτέχνη,
την ιδιοσυγκρασία και τη βιογραφία του,
αναζητώντας να βρουν τι είναι αυτό που χαρακτηρίζει την δημιουργική του φύση.
Στην πρώτη συνάντηση, 22 Ιανουαρίου,
θα μας απασχολήσει η ψυχοβιογραφία του καλλιτέχνη.
Σύμφωνα με τον Φρόυντ δύο ροπές κινητοποιούν τον άνθρωπο,
δύο δυνάμεις κατοικούν μέσα μας:
η μία μας σπρώχνει προς τη δημιουργία και τη ζωή, η άλλη μας σπρώχνει προς την καταστροφή και το θάνατο.
Η πρώτη εκπροσωπείται από την Αφροδίτη, θεά του Ερωτα
ενώ η άλλη από τον Αρη, θεό του πολέμου.
Στην δεύτερη συνάντηση, 29 Ιανουαρίου,
θα αναζητήσουμε το θέμα του ΄Ερωτα,
όπως εμφανίζεται σε πίνακες και γλυπτά ανά τους αιώνες.
Στην τρίτη συνάντηση, 5 Φεβρουαρίου,
θα αναζητήσουμε το θέμα του Θανάτου
και πώς αυτός εικονογραφείται σε πίνακες και γλυπτά.
Στην τέταρτη συνάντηση, 12 Φεβρουαρίου,
θα συζητήσουμε για το όμορφο και το δύσμορφο στην τέχνη,
τα όρια και τις δυνατότητες κάθε μιας αισθητικής κατηγορίας.
Γύρω μας δεσπόζει το τρομακτικό, από την τέχνη ως τις ειδήσεις
στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο, γιατί;
F. Goya, Το Σάββατο των Μαγισσών, λεπτ., 1823
Ήρωες και μάγοι, δαίμονες και άγγελοι, παράδεισος και κόλαση, έρωτας και θάνατος έγιναν τα θέματα και αναπαραστάθηκαν από εποχή σε εποχή σε ζωγραφικούς πίνακες και σε γλυπτά.
Δίπολα αντιθέτων: το καλό και το κακό, το ωραίο και το άσχημο, το σαρκικό και το πνευματικό.
Οι καλλιτέχνες πάντοτε κινούνται ανάμεσα σε δίπολα, ανάμεσα στη διάνοια και στη φαντασία, ανάμεσα στη λογική και στο συναίσθημα.
Στις συναντήσεις μας θα κάνουμε ερωτήσεις:
Γιατί η Τέχνη κινείται ανάμεσα στο ωραίο και στο άσχημο;
Πότε αναζητάει το καθησυχαστικό και πότε το τρομερό; Τι ψάχνει να βρει στα όνειρα και στους εφιάλτες;
Μπορούν να καθησυχαστούν τα δικά μας, της ζωής μας τα δίπολα μέσα από την τέχνη;
Θα θέσουμε τις ερωτήσεις ευγενικά, με προσοχή, γιατί τα φώτα και οι σκιές, τα κενά και τα γεμάτα, το έξω και το μέσα δεν είναι μόνον αισθητικές ποιότητες, δεν είναι μόνον συνθετικά εργαλεία στα χέρια των καλλιτεχνών, που ψάχνουν πώς θα τα ισορροπήσουν στις συνθέσεις τους, στα σχήματα και στις μορφές των έργων τους.
Θα θέσουμε τις ερωτήσεις μαλακά, γιατί στις σκιές και στα κενά κινείται και ένα μέρος της πραγματικής ζωής, της δικής μας και των άλλων, και για να δούμε τι κρύβεται εκεί θα πρέπει να στρέψουμε για λίγο το φως προς το σκοτάδι.
Οι δράκοι και οι άγγελοι, οι νάνοι και τα ξωτικά ίσως να μην κατοικούν μόνον στα έργα τέχνης όπως μας τα δείχνει η ζωγραφική και η γλυπτική, μας τα αφηγείται η λογοτεχνία ή τα υπονοεί ο ήχος ενός κοντραμπάσο, ίσως να κατοικούν και μέσα στον καθένα μας.
Η δυστοπία της Μητρόπολης, μπορεί να μην είναι μόνο το χαρακτηριστικό της κινηματογραφικής Γκόθαμ Σίτυ, της πόλης του Ανθρώπου Νυχτερίδα, τη γκρίζα πόλη μπορεί να τη συναντάμε εδώ, στην πόλη μέσα στην οποία ζούμε, γύρω μας και εντός.
Τα έργα τέχνης μας κάνουν να δούμε αυτό που δεν φαίνεται, κάνουν ορατό το αόρατο, οπτικοποιούν το απαράστατο.
Το μόνο που χρειάζεται για να το δούμε (=να το καταλάβουμε), είναι να πάμε στην Τέχνη χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις, να πάμε άδειοι για να γεμίσουμε, να πάμε με τα ανοιχτά μάτια των παιδιών και όχι με τα κλειστά μα΄τια της προ-αποκτημένης γνώσης (ή μήπως γνώμης;), να πάμε στην Τέχνη με αυθεντική απορία, με την εναργή, με την παρούσα παρουσία μας.
Μελέτη-Οργάνωση-Παρουσίαση
΄Ολγα Ζιρώ
Ζωγράφος, Γλύπτρια
Διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης
Επίτιμη Σχολική Σύμβουλος
Εικαστικών Μέσης Εκπαίδευσης